ಮೂಡುಬಿದಿರೆ: ಪುರಸಭಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಕೋಟೆಬಾಗಿಲು ವೀರಮಾರುತಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಬಳಿಯ ತಿರುವಿನಲ್ಲಿ ಬುಧವಾರ ಸಾಯಂಕಾಲ ಸ್ಕೂಟಿಯೊಂದು ಸ್ಕಿಡ್ ಆಗಿ ಇಬ್ಬರು ಯುವಕರು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಇಬ್ಬರ ಪೈಕಿ ಪ್ರಶ್ವಿತ್ ಹೆಗ್ಡೆ(17) ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಕೋಟೆಬಾಗಿಲಿನ ಸುಧಾಕರ್ ಅವರ ಪುತ್ರನಾಗಿರುವ ಪ್ರಶ್ವಿತ್ ಮೂಡುಬಿದಿರೆ ಜೈನ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ. ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಯುವಕ ದೀಕ್ಷಿತ್ ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಮೂಡುಬಿದಿರೆ ಹಾಗೂ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ತಲುಪಿಸುತ್ತಿರುವ ನಿಮ್ಮ ನೆಚ್ಚಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆ Bidire News. ಸ್ಥಳೀಯ ಸುದ್ದಿಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ವ್ಯಾಪಾರ, ಸಂಸ್ಥೆ, ಸೇವೆ ಹಾಗೂ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ Bidire News ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.
“ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚ – ಗರಿಷ್ಠ ತಲುಪುವಿಕೆ” ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯೊಂದಿಗೆ, ನಿಮ್ಮ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ತಲುಪಿಸಲು ನಾವು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತೇವೆ.
ನಿಮ್ಮ ಸಂಸ್ಥೆ, ಉದ್ಯಮ, ಅಂಗಡಿ, ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆ, ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಬಲಿಷ್ಠವಾದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ರಚಾರ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ Bidire News ನಿಮ್ಮ ಜಾಹೀರಾತು ಪಾಲುದಾರವಾಗಬಹುದು.
ನಿಮ್ಮ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು Bidire News ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಮೂಲಕ ಓದುಗರ ಗಮನಕ್ಕೆ ತರಲು ಅವಕಾಶ.
ನಿಮ್ಮ ಸಂಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ಉತ್ಪನ್ನದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪೋಸ್ಟರ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ಪ್ರಚಾರ.
ನಿಮ್ಮ ಸಂಸ್ಥೆ, ಸೇವೆ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಕುರಿತು ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ವಿಷಯ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಅವಕಾಶ.
ನಿಮ್ಮ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗಾಗಿ ಆಕರ್ಷಕ ರೀಲ್ಸ್ ಹಾಗೂ ವೀಡಿಯೊಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಾರ.
ಆಕರ್ಷಕ ಪೋಸ್ಟರ್‌ಗಳು, ರೀಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ವೀಡಿಯೊಗಳ ಮೂಲಕ ನಿಮ್ಮ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ರಚಾರ.
ಮೂಡುಬಿದಿರೆ ಹಾಗೂ ಕರಾವಳಿ ಭಾಗದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸುದ್ದಿಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವ Bidire News ಮೂಲಕ ನಿಮ್ಮ ವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಪಡೆಯಿರಿ.
ನಿಮ್ಮ ಜಾಹೀರಾತು ಇಂದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಬೇಕಿಲ್ಲ. ಮೂಡುಬಿದಿರೆಯಿಂದ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ನಿಮ್ಮ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಪರಿಚಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ.
ಬೆಳುವಾಯಿ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಮೂಡುಬಿದಿರೆ ತಾಲೂಕಿನ ಪ್ರಮುಖ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಪಂಚಾಯಿತಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳುವಾಯಿ ಗ್ರಾಮವಿದೆ. Census 2011ರ ಗ್ರಾಮ ನಿರ್ದೇಶಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಬೆಳುವಾಯಿ ಗ್ರಾಮದ ಸ್ಥಳೀಯ ಕೋಡ್ 617461 ಆಗಿದ್ದು, 2011ರಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 10,220 ಎಂದು ದಾಖಲಾಗಿದೆ.
ಬೆಳುವಾಯಿ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಶೇಷತೆಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನದ ಜೊತೆಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿ ಆಧಾರಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. Census ಗ್ರಾಮ ನಿರ್ದೇಶಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳುವಾಯಿಗೆ ಅಕ್ಕಿ ಗಿರಣಿ ಮತ್ತು ತಿಂಡಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಪ್ರಮುಖ ತಯಾರಿಕಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಾಗಿ ದಾಖಲಾಗಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ. ಬೆಳುವಾಯಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಚಿಟ್ಟೆಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಯೂ ಇದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಬೆಳುವಾಯಿ ಪಂಚಾಯಿತಿಯನ್ನು ಕೃಷಿ–ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿ ಎಂಬ ಮೂರು ಆಯಾಮಗಳಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು.
ದರೆಗುಡ್ಡೆ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ದರೆಗುಡ್ಡೆ, ಕೆಲ್ಲಪುತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ಪಣಪಿಲ ಗ್ರಾಮಗಳಿವೆ. ಈ ಮೂರು ಗ್ರಾಮಗಳೂ ಮೂಡುಬಿದಿರೆ ತಾಲೂಕಿನ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಭಾಗವಾಗಿವೆ. ಗ್ರಾಮ ನಿರ್ದೇಶಿಕೆಯಲ್ಲಿ ದರೆಗುಡ್ಡೆಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಕೋಡ್ 617465, ಕೆಲ್ಲಪುತ್ತಿಗೆಯದು 617464 ಮತ್ತು ಪಣಪಿಲದದು 617466 ಎಂದು ದಾಖಲಾಗಿದೆ.
ದರೆಗುಡ್ಡೆ ಪಂಚಾಯಿತಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣ ಗ್ರಾಮೀಣ ವಸತಿ ಹಾಗೂ ಕೃಷಿ ಆಧಾರಿತ ಜೀವನಶೈಲಿ. ಕೆಲ್ಲಪುತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ಪಣಪಿಲ ಸೇರಿದಂತೆ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನಜೀವನ, ಕೃಷಿ ಜಮೀನುಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಧಾರ್ಮಿಕ–ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಪಂಚಾಯಿತಿ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ರಸ್ತೆ, ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಬೀದಿ ದೀಪ ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಗಳಾಗಿವೆ. RDPR ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ದಾರೇಗುಡ್ಡೆ ಪಂಚಾಯಿತಿಗೆ ಬಿಲ್ ಕಲೆಕ್ಟರ್, ಸ್ವೀಪರ್, ಪ್ಯೂನ್, ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಹಾಗೂ ಕ್ಲರ್ಕ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.
ಹೊಸಬೆಟ್ಟು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸಬೆಟ್ಟು ಮತ್ತು ಪುತ್ತಮೋಗರು ಗ್ರಾಮಗಳಿವೆ. Census ಆಧಾರಿತ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸಬೆಟ್ಟಿನ ಗ್ರಾಮ ಕೋಡ್ 617459 ಮತ್ತು ಪುತ್ತಮೋಗರಿನ ಗ್ರಾಮ ಕೋಡ್ 617458 ಎಂದು ದಾಖಲಾಗಿದೆ.
ಹೊಸಬೆಟ್ಟು ಪಂಚಾಯಿತಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ವಸತಿ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುತ್ತಮೋಗರು ಸೇರಿದಂತೆ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ, ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಜನಜೀವನದ ಭಾಗವಾಗಿವೆ. ಪಂಚಾಯಿತಿ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕ್ರಮಗಳೂ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದಿವೆ.
ಇರುವೈಲ್ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವೈಲು ಮತ್ತು ತೋಡಾರು ಗ್ರಾಮಗಳಿವೆ. ಗ್ರಾಮ ನಿರ್ದೇಶಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವೈಲು ಗ್ರಾಮದ ಸ್ಥಳೀಯ ಕೋಡ್ 617457, ತೋಡಾರು ಗ್ರಾಮದ ಕೋಡ್ 617456 ಎಂದು ದಾಖಲಾಗಿದೆ.
ಇರುವೈಲ್ ಪ್ರದೇಶವು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪರಿಸರ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ತೋಡಾರು ಸೇರಿದಂತೆ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಜನಜೀವನದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗಗಳಾಗಿವೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು, ಸಮುದಾಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬದುಕಿನ ಭಾಗವಾಗಿವೆ. ಪಂಚಾಯಿತಿ ಆಡಳಿತದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ರಸ್ತೆ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ಸ್ವಚ್ಛತೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. RDPR ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವೈಲ್ ಪಂಚಾಯಿತಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ನೀರು ಸರಬರಾಜು/ಪಂಪ್ ಆಪರೇಟರ್‌ಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.
ಕಲ್ಲಮುಂಡ್ಕೂರು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಮುಂಡ್ಕೂರು ಮತ್ತು ನಿಡ್ಡೋಡಿ ಗ್ರಾಮಗಳಿವೆ. ಕಲ್ಲಮುಂಡ್ಕೂರು ಗ್ರಾಮದ ಸ್ಥಳೀಯ ಕೋಡ್ 617452 ಮತ್ತು ನಿಡ್ಡೋಡಿಯದು 617453.
ಕಲ್ಲಮುಂಡ್ಕೂರು–ನಿಡ್ಡೋಡಿ ಪ್ರದೇಶವು ಮೂಡುಬಿದಿರೆಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಹಾಗೂ ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ವಸತಿ, ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ಜನಜೀವನದ ಭಾಗವಾಗಿವೆ. ನಿಡ್ಡೋಡಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಗ್ರಾಮಗಳು ಮೂಡುಬಿದಿರೆಯ ಒಳನಾಡು ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿವೆ. ಪಂಚಾಯಿತಿ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ನೀರು, ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ.
ನೆಲ್ಲಿಕಾರು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲ್ಲಿಕಾರು ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಾಡಿ ಗ್ರಾಮಗಳಿವೆ. ನೆಲ್ಲಿಕಾರು ಗ್ರಾಮದ ಸ್ಥಳೀಯ ಕೋಡ್ 617467, ಮಂತ್ರಾಡಿಯದು 617472 ಎಂದು Census ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ನೆಲ್ಲಿಕಾರು ಪ್ರದೇಶವು ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ವಸತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮಂತ್ರಾಡಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಪಂಚಾಯಿತಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ, ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾಮಾಜಿಕ–ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಜನಜೀವನದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳಾಗಿವೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. ನೆಲ್ಲಿಕಾರು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಂಗನವಾಡಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾಮಗಾರಿಗಳೂ ವರದಿಯಾಗಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಮಕ್ಕಳ ಕಲ್ಯಾಣ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಆಧಾರಿತ ಜೀವನ ಈ ಪಂಚಾಯಿತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ.
ಪಡುಮಾರ್ನಾಡು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪಡುಮಾರ್ನಾಡು ಮತ್ತು ಮೂಡುಮಾರ್ನಾಡು ಗ್ರಾಮಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳ ಗ್ರಾಮ ಕೋಡ್‌ಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ 617462 ಮತ್ತು 617463.
ಪಡುಮಾರ್ನಾಡು ಮತ್ತು ಮೂಡುಮಾರ್ನಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮೂಡುಬಿದಿರೆಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಒಳನಾಡಿನ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗಗಳಾಗಿವೆ. ಕೃಷಿ, ತೋಟಗಾರಿಕೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ ವಸತಿ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಜನಜೀವನದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳಾಗಿವೆ. ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗ ಯೋಜನೆಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೂ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಪಡುಮಾರ್ನಾಡು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು MGNREGAಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ನಡೆದಿರುವ ವರದಿಗಳಿವೆ.
ಪಾಲಡ್ಕ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲಡ್ಕ ಮತ್ತು ಕಡಂದಲೆ ಗ್ರಾಮಗಳಿವೆ. ಪಾಲಡ್ಕ ಗ್ರಾಮದ ಸ್ಥಳೀಯ ಕೋಡ್ 617451 ಮತ್ತು ಕಡಂದಲೆಯದು 617450.
ಪಾಲಡ್ಕ–ಕಡಂದಲೆ ಪ್ರದೇಶವು ಕೃಷಿ, ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ವಸತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. Census ಗ್ರಾಮ ನಿರ್ದೇಶಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಡಂದಲೆ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಪಾಪಡ್ ಮತ್ತು ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಪ್ರಮುಖ ತಯಾರಿಕಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಾಗಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆ ಪಾಲಡ್ಕ ಪಂಚಾಯಿತಿಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಅಂಶಗಳಾಗಿವೆ.
ಪುತ್ತಿಗೆ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪುತ್ತಿಗೆ ಗ್ರಾಮವಿದೆ. ಪುತ್ತಿಗೆ ಗ್ರಾಮದ ಸ್ಥಳೀಯ ಕೋಡ್ 617460 ಮತ್ತು Census 2011 ಆಧಾರಿತ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 8,279 ಎಂದು ದಾಖಲಾಗಿದೆ.
ಪುತ್ತಿಗೆ ಮೂಡುಬಿದಿರೆ ಪ್ರದೇಶದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ಹೊಂದಿದೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಚೌಟ ಅರಸರ ರಾಜಧಾನಿ ಮೂಡುಬಿದಿರೆಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರವಾಗುವ ಮೊದಲು ಪುತ್ತಿಗೆ ಅವರ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು. ಪುತ್ತಿಗೆ ಭಾಗದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆ, ಹಳೆಯ ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಆಧಾರಿತ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಗುರುತುಗಳಾಗಿವೆ.
ಶಿರ್ತಾಡಿ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಶಿರ್ತಾಡಿ, ಪಡುಕೋಣಾಜೆ ಮತ್ತು ಮೂಡುಕೋಣಾಜೆ ಗ್ರಾಮಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಕೋಡ್‌ಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ 617471, 617469 ಮತ್ತು 617470.
ಶಿರ್ತಾಡಿ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಮೂಡುಬಿದಿರೆ ತಾಲೂಕಿನ ಪ್ರಮುಖ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಂಪರ್ಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಶಿರ್ತಾಡಿ ಹಾಗೂ ಕೋಣಾಜೆ ಭಾಗಗಳ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ, ತೋಟಗಾರಿಕೆ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಜನಜೀವನದ ಭಾಗವಾಗಿವೆ. ರಸ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ಸ್ವಚ್ಛತೆ, ಬೀದಿ ದೀಪ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳು ಗ್ರಾಮೀಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳಾಗಿವೆ.
ತೆಂಕಮಿಜಾರು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತೆಂಕಮಿಜಾರು ಮತ್ತು ಬಡಗಮಿಜಾರು ಗ್ರಾಮಗಳಿವೆ. ತೆಂಕಮಿಜಾರು ಗ್ರಾಮದ ಸ್ಥಳೀಯ ಕೋಡ್ 617455 ಮತ್ತು ಬಡಗಮಿಜಾರಿನದು 617454.
ತೆಂಕಮಿಜಾರು ಗ್ರಾಮದ 2011ರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 5,050 ಎಂದು ದಾಖಲಾಗಿದ್ದು, ಬಡಗಮಿಜಾರಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 3,430 ಎಂದು ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಕೃಷಿ, ತೋಟಗಾರಿಕೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ ವಸತಿ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಧಾರ್ಮಿಕ–ಸಾಮಾಜಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು ಈ ಭಾಗದ ಜನಜೀವನದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳಾಗಿವೆ.
ವಲ್ಪಾಡಿ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ವಲ್ಪಾಡಿ ಗ್ರಾಮವಿದೆ. ವಲ್ಪಾಡಿ ಗ್ರಾಮದ ಸ್ಥಳೀಯ ಕೋಡ್ 617468 ಮತ್ತು 2011ರ ಜನಗಣತಿ ಆಧಾರಿತ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 3,520 ಎಂದು ದಾಖಲಾಗಿದೆ.
ವಲ್ಪಾಡಿ ಗ್ರಾಮವು ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ವಸತಿ ಆಧಾರಿತ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ತೋಟಗಾರಿಕೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ, ಧಾರ್ಮಿಕ–ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಗಳ ಜೀವನಶೈಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿವೆ. ಪಂಚಾಯಿತಿ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ಸ್ವಚ್ಛತೆ, ಬೀದಿ ದೀಪ, ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಮಹತ್ವವಿದೆ.
ಮೂಡುಬಿದಿರೆ ತಾಲೂಕಿನ ಈ 12 ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳು ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಡಳಿತದ ಪ್ರಮುಖ ಘಟಕಗಳಾಗಿವೆ. ಅಧಿಕೃತ RDPR ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳುವಾಯಿ, ದಾರೇಗುಡ್ಡೆ, ಹೊಸಬೆಟ್ಟು, ಇರುವೈಲ್, ಕಲ್ಲಮುಂಡ್ಕೂರು, ನೆಲ್ಲಿಕಾರು, ಪಡುಮಾರ್ನಾಡು, ಪಾಲಡ್ಕ, ಪುತ್ತಿಗೆ, ಶಿರ್ತಾಡಿ, ತೆಂಕಮಿಜಾರು ಮತ್ತು ವಲ್ಪಾಡಿ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆ ಗ್ರಾಮಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮೂಡುಬಿದಿರೆ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ 28 ಗ್ರಾಮಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಿದೆ; ಅದರಲ್ಲಿ 23 ಗ್ರಾಮಗಳು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದು, ಕಲ್ಲಬೆಟ್ಟು, ಕಾರಿಂಜೆ, ಮಾರ್ಪಾಡಿ, ಮಾರುರು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತ್ಯ ನಗರ ವರ್ಗದಲ್ಲಿವೆ. ಈ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಒಟ್ಟು ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ, ಅಡಿಕೆ–ತೆಂಗು ಸೇರಿದಂತೆ ತೋಟಗಾರಿಕೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು, ಗ್ರಾಮೀಣ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ, ಪ್ರಕೃತಿ ಹಾಗೂ ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ.
ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮೂಡುಬಿದಿರೆಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಇಂದು ಇದು ಶಿಕ್ಷಣ, ವ್ಯಾಪಾರ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ, ಕೃಷಿ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದರೂ, ಇದರ ಹಿಂದಿರುವ ಇತಿಹಾಸ ಹಲವು ಶತಮಾನಗಳಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿದೆ.
ಮೂಡುಬಿದಿರೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ತುಳುನಾಡಿನ ರಾಜಕೀಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಅಳುಪರ ಆಡಳಿತ, ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಭಾವ, ಜೈನ ಧರ್ಮದ ವಿಸ್ತರಣೆ, ಚೌಟರ ರಾಜವಂಶ, ಜೈನ ಭಟ್ಟಾರಕ ಪರಂಪರೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಹೈದರ್ ಅಲಿ–ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಕಾಲ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತ ಹಾಗೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸೇರಿವೆ.
ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರ, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನದಿಗಳು, ಗದ್ದೆಗಳು, ತೋಟಗಳು ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶವು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೇ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಾಮಾಜಿಕ–ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಲಯವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿತ್ತು. ಕೃಷಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ಒಳನಾಡು ವ್ಯಾಪಾರವೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಯಿತು. ತುಳು ಭಾಷೆ, ಗ್ರಾಮ ದೇವತೆಗಳ ಆರಾಧನೆ, ನಾಗಾರಾಧನೆ, ಭೂತಾರಾಧನೆ, ಜೈನ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಗಳು, ಜನಪದ ಕಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದವು.
ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅಳುಪರು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾಚೀನ ರಾಜವಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ಅಧಿಕೃತ ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಕಾರ, ಅಳುಪರು ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು 14ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೆ ಆಳಿದರು. ನಂತರ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಭಾವ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು.
ಮೂಡುಬಿದಿರೆ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಜೈನ ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು “ಜೈನ ಕಾಶಿ” ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಪ್ರಕಾರ ಪಟ್ಟಣದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಗುರುತಿನ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿರುವ 18 ಜೈನ ಬಸಡಿಗಳ ಸಮೂಹ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಜೈನ ಮಠಗಳು, ಭಟ್ಟಾರಕ ಪರಂಪರೆ, ಪಂಡಿತರು, ಗ್ರಂಥ ರಚನೆ, ತಾಳೆಗರಿ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು, ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸಮುದಾಯ, ಧಾರ್ಮಿಕ ದಾನ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮೂಡುಬಿದಿರೆಯನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿತು.
ಮೂಡುಬಿದಿರೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಆಡಳಿತಗಾರರು, ಜೈನ ಭಟ್ಟಾರಕರು, ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ದಾನಿಗಳ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಜೈನ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಬೆಳೆಯಿತು. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಗುರು ಬಸದಿ, ತ್ರಿಭುವನ ತಿಲಕ ಚೂಡಾಮಣಿ ಬಸದಿ (ಸಾವಿರ ಕಂಬದ ಬಸದಿ) ಮತ್ತು ಅಮ್ಮನವರ ಬಸದಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಬಹುದು.
ಮೂಡುಬಿದಿರೆಯ ಹೆಸರನ್ನು ದೇಶ–ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಮಾರಕ ಸಾವಿರ ಕಂಬದ ಬಸದಿ. ಇದರ ಅಧಿಕೃತ ಹೆಸರು ತ್ರಿಭುವನ ತಿಲಕ ಚೂಡಾಮಣಿ ಬಸದಿ. ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಪ್ರಕಾರ ಇದು 15ನೇ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಮುಖ ಜೈನ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದ್ದು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ 31 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನೂ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮೂಲ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದರ ಕಂಬಗಳ ಕಲಾತ್ಮಕ ವಿನ್ಯಾಸ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ.
ಮೂಡುಬಿದಿರೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ಅಪರೂಪದ ಸಂಪತ್ತು ಜೈನ ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ಪರಂಪರೆ. ಜೈನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಜೈನ ಭಂಡಾರಗಳಲ್ಲಿ ಷಟ್ಖಂಡಾಗಮ ಮತ್ತು ಅದರ ಧವಳಾ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ತಾಳೆಗರಿ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ಹೀಗಾಗಿ ಮೂಡುಬಿದಿರೆಯ ಜೈನ ಪರಂಪರೆಯ ಮಹತ್ವ ಬಸಡಿಗಳಲ್ಲಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದೆ.
ಮೂಡುಬಿದಿರೆಯ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು ಚೌಟ ರಾಜವಂಶ. ಚೌಟರು ತುಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಆಳಿದ ಜೈನ ರಾಜವಂಶವಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ಆಡಳಿತದ ಪರಂಪರೆ ಹಲವು ಶತಮಾನಗಳವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿದಿತ್ತು. ಅವರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಪರಂಪರೆ ಅಳಿಯ ಸಂತಾನ ಪದ್ಧತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿತ್ತು.
ಚೌಟರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಪುತ್ತಿಗೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಲಭ್ಯವಿರುವ ಇತಿಹಾಸದ ವಿವರಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಚೌಟರ ರಾಜಕೀಯ ಕೇಂದ್ರದ ಪರಂಪರೆ ಉಳ್ಳಾಲ, ಪುತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಮೂಡುಬಿದಿರೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಮೂಡುಬಿದಿರೆ ತಾಲೂಕಿನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಪುತ್ತಿಗೆಯ ಪಾತ್ರವೂ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ.
ಚೌಟರ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮೂಡುಬಿದಿರೆ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತ 17ನೇ ಶತಮಾನ. ಇತಿಹಾಸದ ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಚೌಟರು 1603ರ ವೇಳೆಗೆ ತಮ್ಮ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಮೂಡುಬಿದಿರೆಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದ ಮೂಡುಬಿದಿರೆ ಜೈನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರದ ಜೊತೆಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಕೇಂದ್ರವೂ ಆಯಿತು.
ಮೂಡುಬಿದಿರೆಯ ಚೌಟರ ಅರಮನೆ ಈ ರಾಜಕೀಯ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭೌತಿಕ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಮರದ ಕಂಬಗಳು, ಮೇಲ್ಚಾವಣಿಯ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರಿಕ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. ನವನಾರಿ ಕುಂಜರದಂತಹ ಮರದ ಕೆತ್ತನೆಗಳೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ.
ಚೌಟರ ರಾಜಕೀಯ ಆಶ್ರಯ, ಜೈನ ಭಟ್ಟಾರಕರ ಧಾರ್ಮಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಶಿಲ್ಪಿಗಳ ಕೌಶಲ್ಯಗಳು ಸೇರಿ ಮೂಡುಬಿದಿರೆಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ರೂಪವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿವೆ.
ಅಳುಪರ ನಂತರ ಈ ಪ್ರದೇಶ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತು. ಮೂಡುಬಿದಿರೆಯ ಜೈನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಕರಾವಳಿ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ವಿಶಾಲ ರಾಜಕೀಯ–ಕಲಾ ಪ್ರಭಾವಗಳ ಸಂಯೋಜನೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಜೈನ ಕವಿ ರತ್ನಾಕರವರ್ಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಮೂಡುಬಿದಿರೆಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹಲವು ಮೂಲಗಳು ದಾಖಲಿಸುತ್ತವೆ. ಅವರ ‘ಭರತೇಶ ವೈಭವ’ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕನ್ನಡ ಜೈನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಧರ್ಮ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ನಿರಂತರ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.
ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸಮುದಾಯದ ಪಾತ್ರವೂ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಮೂಡುಬಿದಿರೆಯ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಾನವು ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಒಳನಾಡಿನ ನಡುವೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವುದರಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಸಂಚಾರಕ್ಕೂ ಅನುಕೂಲವಾಗಿತ್ತು.
ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಭಾವ ಕುಗ್ಗಿದ ನಂತರ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬದಲಾಗಿತು. ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ಅಧಿಕೃತ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರದ ನಂತರ ಕೆಳದಿ ನಾಯಕರು, ಬಳಿಕ ಹೈದರ್ ಅಲಿ ಮತ್ತು ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಆಡಳಿತದ ಹಂತಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ.
18ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ವಿಸ್ತರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕೀಯ ಸ್ವರೂಪ ಬದಲಾಯಿತು. ಹೈದರ್ ಅಲಿ ಮತ್ತು ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. 1799ರಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನ ಪತನದ ನಂತರ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತು.
ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಡಳಿತ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದಾಗ ಚೌಟರ ರಾಜಕೀಯ ಅಧಿಕಾರ ಬಹುತೇಕ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು. ಆದರೆ ಚೌಟ ಕುಟುಂಬದ ವಂಶಸ್ಥರು ಮೂಡುಬಿದಿರೆಯ ಚೌಟರ ಅರಮನೆಯೊಂದಿಗೆ ಇಂದಿಗೂ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ.
1799ರ ನಂತರ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಭಾಗವಾಯಿತು. 1860ರಲ್ಲಿ ಕನಾರಾವನ್ನು ಉತ್ತರ ಕನಾರಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕನಾರಾ ಎಂದು ವಿಭಜಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ, ರಸ್ತೆ, ಅಂಚೆ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮೇಣ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದವು.
1947ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆದ ನಂತರ ಮೂಡುಬಿದಿರೆ ಹೊಸ ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಭಾಗವಾಯಿತು. 1956ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡವು ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿತು. 1973ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತು. 1997ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರ ಮೂಡುಬಿದಿರೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ವೇಗ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿದ್ದ ಪಟ್ಟಣವು ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ, ವಾಣಿಜ್ಯ, ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್, ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು.
ಪುತ್ತಿಗೆ, ಬೆಳುವಾಯಿ, ಕಡಂದಲೆ, ತೋಡಾರು, ಪಡುಮಾರ್ನಾಡು, ತೆಂಕಮಿಜಾರು, ಶಿರ್ತಾಡಿ, ಬಡಗಮಿಜಾರು, ದಾರೆಗುಡ್ಡೆ ಸೇರಿದಂತೆ ತಾಲೂಕಿನ ವಿವಿಧ ಗ್ರಾಮಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಧಾರ್ಮಿಕ, ಕೃಷಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು, ಬಸಡಿಗಳು, ದೈವಸ್ಥಾನಗಳು, ನಾಗಬನಗಳು, ಗದ್ದೆಗಳು, ಕೆರೆಗಳು, ಹಳೆಯ ಮನೆಗಳು, ಜಾತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಂಬಳಗಳು ಗ್ರಾಮೀಣ ಇತಿಹಾಸದ ಭಾಗಗಳಾಗಿವೆ.
ಭೂತಾರಾಧನೆ, ನಾಗಾರಾಧನೆ, ದೈವಿಕ ಆರಾಧನೆ, ದೇವಸ್ಥಾನ ಜಾತ್ರೆಗಳು, ಕಂಬಳ, ಯಕ್ಷಗಾನ ಮತ್ತು ತುಳು ಜನಪದ ಪರಂಪರೆ ಮೂಡುಬಿದಿರೆಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದುಕಿನ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗಗಳಾಗಿವೆ.
ಮೂಡುಬಿದಿರೆ ತಾಲೂಕಿನ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಭತ್ತದ ಕೃಷಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಮಳೆ ಆಧಾರಿತ ಗದ್ದೆಗಳು, ನೀರಿನ ಹರಿವು, ಕೆರೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಗಳ ಸುತ್ತ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಮಾಜದ ಜೀವನ ರೂಪುಗೊಂಡಿತ್ತು. ಕಂಬಳವು ಈ ಕೃಷಿ ಜೀವನದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ.
ಶಾಲೆಗಳು, ಪದವಿಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜುಗಳು, ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಗ್ರಾಮಗಳ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು.
| ಕಾಲ | ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳವಣಿಗೆ |
|---|---|
| ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲ | ತುಳುನಾಡಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಲಯ |
| ಮಧ್ಯಯುಗದ ಆರಂಭ | ಅಳುಪರ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವ |
| 14ನೇ ಶತಮಾನ ನಂತರ | ವಿಜಯನಗರದ ಪ್ರಭಾವ |
| 14–16ನೇ ಶತಮಾನ | ಜೈನ ಧರ್ಮ, ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಉತ್ಕರ್ಷ |
| 15ನೇ ಶತಮಾನ | ಸಾವಿರ ಕಂಬದ ಬಸದಿ ಪರಂಪರೆ |
| ಮಧ್ಯಯುಗ | ಜೈನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ |
| ಚೌಟರ ಕಾಲ | ಪುತ್ತಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕೀಯ ಕೇಂದ್ರ |
| 1603ರ ವೇಳೆಗೆ | ಚೌಟರ ರಾಜಧಾನಿ ಮೂಡುಬಿದಿರೆಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರ |
| 17–18ನೇ ಶತಮಾನ | ಮೂಡುಬಿದಿರೆ ರಾಜಕೀಯ–ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ |
| 18ನೇ ಶತಮಾನ | ಹೈದರ್ ಅಲಿ–ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಪ್ರಭಾವ |
| 1799 | ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಡಳಿತ |
| 1860 | ದಕ್ಷಿಣ ಕನಾರಾ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಜಿಲ್ಲೆ |
| 1947 | ಭಾರತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ |
| 1956 | ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆ |
| 1973 | ಕರ್ನಾಟಕ ಎಂಬ ರಾಜ್ಯನಾಮ |
| 1997 | ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ |
| ಇಂದಿನ ಕಾಲ | ಐತಿಹಾಸಿಕ, ಧಾರ್ಮಿಕ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರ |
| ಸೇವೆ | ದೂರವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆ |
|---|---|
| ಏಕೀಕೃತ ತುರ್ತು ಸೇವೆ | 112 |
| ಪೊಲೀಸ್ | 100 |
| ಆಂಬುಲೆನ್ಸ್ | 108 |
| ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ದಳ | 101 |
| ಮಹಿಳಾ ಸಹಾಯವಾಣಿ | 1091 |
| ಮಕ್ಕಳ ಸಹಾಯವಾಣಿ | 1098 |
| ಮತದಾರರ ಸಹಾಯವಾಣಿ | 1950 |
| ವಿದ್ಯುತ್ – MESCOM | 1912 |
| ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಸಹಾಯವಾಣಿ | 1033 |
| ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲಾ ತುರ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿ | 1077 |
ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ 112 ಮೂಲಕ ಪೊಲೀಸ್, ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ತುರ್ತು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬಹುದು.
Moodbidri Police Station
ಮೂಡುಬಿದಿರೆ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆ
📞 08258-236333
ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ: 100 / 112
TMC Moodbidri
ಮೂಡುಬಿದಿರೆ ಪಟ್ಟಣ ಪುರಸಭೆ (Town Municipal Council)
📞 08258-236236
ಪ್ರಮುಖ ಸೇವೆಗಳು: ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ರಸ್ತೆ, ಚರಂಡಿ, ಕಸ ವಿಲೇವಾರಿ, ಬೀದಿ ದೀಪ, ಆಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆ, ಕಟ್ಟಡ ಪರವಾನಗಿ, ಪೌರ ಸೇವೆಗಳು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ನಗರ ಸ್ವಚ್ಛತೆ.
ತಹಶೀಲ್ದಾರ್, ಮೂಡುಬಿದಿರೆ
📞 08258-238100
📧 tahasildarmoodabidri@gmail.com
ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸೇವೆಗಳು: ಕಂದಾಯ, ಜಾತಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ, ಆದಾಯ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ, ಭೂ ದಾಖಲೆ, RTC/ಪಹಣಿ, ಮ್ಯೂಟೇಶನ್, ಚುನಾವಣಾ ವಿಚಾರಗಳು, ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಕೋಪ ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಜಮೀನು ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಷಯಗಳು.
| ಅಧಿಕಾರ | ದೂರವಾಣಿ |
|---|---|
| ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ | 0824-2220588 |
| ಅಪರ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ | 0824-2220590 |
| ಸಹಾಯಕ ಕಮಿಷನರ್, ಮಂಗಳೂರು | 0824-2220569 |
ವಿದ್ಯುತ್ ದೂರು / ತುರ್ತು: 1912
ವಿದ್ಯುತ್ ಕಂಬ, ವಿದ್ಯುತ್ ತಂತಿ, ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯತ್ಯಯ ಸೇರಿದಂತೆ ತುರ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ 1912 ಬಳಸಬಹುದು.
KSRTC Bus Stand Moodbidri
ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ 24×7 ಸಹಾಯವಾಣಿ: 080-26252625
KSRTC ಬುಕಿಂಗ್ ಸಹಾಯ: 7760990034, 7760990035
KSRTC WhatsApp: 6364940880
ಮೂಡುಬಿದಿರೆಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖ ಬಸ್ ಮಾರ್ಗಗಳು: ಮಂಗಳೂರು, ಕಾರ್ಕಳ, ಉಡುಪಿ, ಧರ್ಮಸ್ಥಳ, ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ, ಪುತ್ತೂರು, ಸುಳ್ಯ, ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು.
Community Health Centre, Moodabidri
ತುರ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ: 108
Alva's Health Centre
📞 08258-238104
Prabhu Hospital
📞 08258-237258
Mount Rosary Hospital
📞 98458 92925
Jain Medical Center
📞 90083 49397